In 2010 verwierf het Rijksmuseum van Oudheden een opgerold goudbaartje uit de Middeleeuwen. Het weegt 20 gram, is ruim 14 centimeter lang en komt uit de zesde eeuw.

Het opgerolde stripje van 22-karaats goud werd in 2008 gevonden in de buurt van Odijk door een amateurarcheoloog.

Dit goud was waarschijnlijk een betaalmiddel

Het goudbaartje bestaat voor negentig procent uit goud, wat overeenkomt met 22-karaat. Goud werd in de Merovingische tijd (5de-7de eeuw) veel gebruikt als betaalmiddel en als geschenk. Munten en sieraden werden daarom vaak van goud gemaakt.

middeleeuws goudbaartje gevonden in Odijk (van RMO)
Goudbaartje, gevonden aan de A12 bij Odijk (foto: Rijksmuseum van Oudheden, Leiden)

Dit goud is makkelijk te vervoeren

Dit goudbaartje was opgerold om het gemakkelijker te vervoeren aan een snoer of een riem. Aan één zijde is duidelijk te zien dat er een stukje is afgekapt. Mogelijk heeft een rijke koopman het baartje bij zich gedragen en verloren bij het doorkruisen van de Utrechtse Heuvelrug. Het is uniek: opgerold ‘gewichtsgeld’ komt in andere landen wel voor, maar dit voorwerp heeft geen exacte parallel.

Publicaties over de vondst

Direct na de vondst heeft de vinder het goudbaartje geregistreerd in de archeologische systemen. En er werd over gepubliceerd, want het bleek in de verzameling vroegmiddeleeuwse vondsten een heel speciale te zijn.

Er zijn mij twee publicaties van bekend. Allereerst een artikel door Annemarieke Willemsen, conservator Middeleeuwen van het Rijksmuseum van Oudheden (dat verscheen in De Beeldenaar en Westerheem). En een aardige publieksfolder van de gemeente Utrechtse Heuvelrug.