Bronnen voor onderzoek naar Odijk

Waar vind je die 15.000 Odijkers en 2000 jaar dorpsgeschiedenis?

Als je interesse hebt in onderzoek naar de geschiedenis van Odijk, dan heb je een paar mogelijkheden. Je kunt de bestaande publicaties lezen, gebruik maken van online bronnen, of zelf goed archiefonderzoek doen.

Inlezen in de geschiedenis van Odijk

Inlezen kan prima met de volgende publicaties:

C. Dekker. Odijk, van parochie tot parochie. Gooi en Sticht 1964, 117 pagina’s. Mijn eigen favoriet. Het boekje gaat over de kerkelijke geschiedenis van Odijk en speciaal over de Rooms-Katholieken. Die vormden het overgrote deel van de dorpsbevolking tot ver in de jaren 1980. Het boekje is zowel qua inhoud als vormgeving wat gedateerd, maar het biedt een schat aan informatie voor de beginnende Odijk-onderzoeker.

C. Dekker, Het Kromme Rijngebied in de Middeleeuwen. Een institutioneel-geografische studie. De absolute top qua onderzoek in het Kromme Rijngebied en dus ook voor Odijk. Het dorp kreeg net als de meeste plaatsen drie invalshoeken: gerecht, parochie en de ontginningen. De “Dikke Dekker” was een tijd moeilijk verkrijgbaar, maar tegenwoordig verschijnt het regelmatig als tweedehandsboek op de verschillende sites. Een absolute must voor iedereen die iets met Odijk of de andere dorpen wil op historisch gebied. Inmiddels is best een aantal gegevens wat achterhaald, onder andere door mijn eigen artikel over Burgnamen in Odijk, maar verder nog steeds de grote bron voor elke goede onderzoeker.

Drs. Gerrit Vermeer. De Sint-Heribert of het witte kerkje te Odijk. De Walburg Pers, 1987. Een heel aardig boekje, dat helaas net iets te vaak wordt geciteerd als er over het Witte Kerkje wordt geschreven. Het staat namelijk vol met aannames, halve waarheden en hele fouten. Zie bijvoorbeeld mijn eigen artikel over de bouwgeschiedenis van de kerk voor correcties. Een tekstversie is te downloaden op academia.edu. Je kunt dit artikel inzien op issuu.com. En over Vermeers foutieve aanname dat er in de kerk familiewapens hingen van Beverweerd, lees je in mijn artikel over begraven in de kerk.

Er zijn ook nog een paar gelegenheidspublicaties, die bijvoorbeeld speciaal over de oorlog gaan, of over het dorpshuis.

De leuke publieksboeken van Arie van de Gaag met vooral foto’s en ansichtkaarten geven een indruk van hoe Odijk eruit zag.

Zeer noemenswaardig zijn ook de artikelen van Marcel Kemp. Hij schreef over de hofsteden Vinkenburg en Het Burgje twee prima artikelen. Kemp schreef ook een mooi artikel over de belangrijkste families van Odijk tot 1650.

Je kunt alle genoemd boeken vinden in de bibliotheek van het RHC Zuidoost Utrecht in Wijk bij Duurstede.

Of lees mijn historische publicaties over Odijk

In mijn eigen artikelen geef ik ook altijd netjes mijn  bronnen in de archieven. Zo kun je alles gewoon nazoeken. Daar kom je dus misschien al verder mee:

‘Het Kromme-Rijngebied in de oorlog van 1794-1795’, in: Het Kromme-Rijngebied: tijdschrift van de Historische Kring ‘Tussen Rijn en Lek, 47 (2013), nr. 1/2, p. 4-27. Het originele artikel is te downloaden op academia.edu.

‘De heerlijkheid Odijk als erfgoed van de Beverweerdse Nassaus’, in: Het Kromme-Rijngebied : tijdschrift van de Historische Kring ‘Tussen Rijn en Lek’, 45 (2011), nr. 4, p. 6-15. Dit artikel kun je inzien op issuu.com.

‘Beroeping van predikanten in de kerk van Odijk’, in: Het Kromme-Rijngebied : tijdschrift van de Historische Kring ‘Tussen Rijn en Lek’, 42 (2008), nr. 3, p. 65-72. Dit artikel kun je inzien op issuu.com.

‘Leien, stenen en een schip met kalk : onderhoud aan het Odijkse Witte Kerkje tussen 1600 en 1800’, in: Het Kromme-Rijngebied : tijdschrift van de Historische Kring ‘Tussen Rijn en Lek’, 39 (2005), nr. 4, p. 69-81. Een tekstversie is te downloaden op academia.edu. Je kunt dit artikel inzien op issuu.com.

‘Begraven in Odijk in de zeventiende en achttiende eeuw’, in: Gens Nostra, jg. 60 (2005), nr. 2, p. 61-81.

‘Sporen in Odijkse grond : 50 jaar archeologische vondsten in Odijk’, in: Het Kromme-Rijngebied : tijdschrift van de Historische Kring ‘Tussen Rijn en Lek’, 38 (2004), nr. 4, p. 71-74.  Dit artikel kun je inzien op issuu.com.

‘Theodorus Backer (1677-1725), rentmeester en schout met voldoende tabak’. Het Kromme Rijngebied : levensbeschrijvingen van bekende en onbekende mensen uit het Kromme Rijngebied; SPOU, Utrecht (2002), p. 21-25.

‘Burg- en valknamen : sleutels tot het middeleeuwse Odijk?’, in: Het Kromme-Rijngebied : tijdschrift van de Historische Kring ‘Tussen Rijn en Lek’, 35 (2001), nr. 3, p. 46-50. Dit artikel kun je downloaden van de Universiteit Utrecht.

‘Van De Koning, Het Hert en het gerechtshuis: Odijkse herbergen rond 1700’, in: Het Kromme-Rijngebied, jrg. 34 (2000), nr. 3, p. 48-54. Dit artikel kun je downloaden van de Universiteit Utrecht.

En natuurlijk de echte archiefbronnen

Daar begin onderzoek pas echt. Ik vind het heerlijk om mezelf te verdrinken in online zoektochten, eindeloze archiefdocumenten en dikke pakken papier, boordevol verhalen.

Voor de genealogische gegevens kun je online WieWasWie gebruiken. Daarin vind je alle doop/trouw/begraafgegevens (DTB’s) van Odijk, uit de kerkboeken, en de gegevens van de burgerlijke stand vanaf 1811. Ik publiceerde zelf een aanvulling op de begraafregisters in Gens Nostra.

Historisch onderzoek naar Odijk bestaat niet zonder dat je de gerechterlijke archieven (2 boeken) en het archief van de Hervormde Gemeente (Witte Kerkje) hebt doorgespit. Je vindt die beide archieven in het Regionaal Historisch Centrum in Wijk bij Duurstede. In de studiezaal kunnen ze je verder helpen.

Gelukkig zijn veel Odijkse bronnen ontsloten in de onvolprezen regesten (samenvattingen), door Marcel Kemp: 1147-1499, 1500-1599 en 1600-1699.

Maarrrr: echt archiefonderzoek doe je niet in de regesten. Wel met uren-dagen-jarenlang zoeken in Odijkse bronnen.

Mocht je vragen hebben, stel ze me dan via het formulier hier onder. En lees van tevoren even de opmerkingen die ik daarover geef.

Vertel me iets over de geschiedenis van Odijk